Odnowa biologiczna powinna stanowić uzupełnienie treningu sportowego. Jest to szeroka gama różnorodnych środków usprawniających powysiłkową regenerację sił. W dalszej części tekstu szerzej omówiona zostanie grupa środków fizjoterapeutycznych. Zmęczenie, odczuwane w czasie i po treningu lub wyścigu, ma chronić przed nadmiernym zużyciem zasobów energetycznych i daje znać o potrzebie odpoczynku. W czasie odpoczynku organizm wraca do stanu równowagi (homeostazy). Najefektywniejszą formą odpoczynku jest sen (optymalnie powinien trwać 8 godzin). Drugą, podstawową formą odpoczynku jest odpoczynek czynny, polegający na podejmowaniu aktywności fizycznej lubianej, przyjemniej, ale w przypadku czytelników tego magazynu nie powinna to być jazda na rowerze.

Programowanie odnowy biologicznej powinno być podporządkowane temu samemu podziałowi na okresy przygotowania, co proces treningowy. W okresie przygotowania ogólnego (kształtowanie wytrzymałości ogólnej i wytrzymałości siłowej) zabiegi odnawiające powinny być stosowane adekwatnie do zastosowanych obciążeń. Powinny oddziaływać na całe ciało, a gdy zmęczenie jest lokalne miejscowo. Dodatkową korzyścią będzie stosowanie w tym okresie zabiegów hartujących - zwłaszcza rano.

Podokres przygotowania specjalnego, gdzie przeważają elementy treningu specjalistycznego (m.in. technika), będzie wymagał większej ilości zabiegów lokalnych na szczególnie eksploatowane części narządu ruchu. W głównym okresie treningowym, kiedy zawodnik jest najbardziej obciążony treningiem i startami, w kolarskich konkurencjach wytrzymałościowych najbardziej pożądane są zarówno zabiegi tonizująco-rozluźniające ogólne (oddziałujące na cały organizm), jak i lokalne (stosowane miejscowo). Stosować można np. kąpiele ciepłe lub masaż najbardziej obciążonych grup mięśniowych. W konkurencjach sprinterskich (oprócz konkurencji torowych, do tej grupy na pewno można zaliczyć 4X) należy skupić się na zabiegach miejscowych, a 1-2 razy w tygodniu stosować ogólne zabiegi przegrzewające z obfitym poceniem (np. saunę). Ze względu na znaczne w tym okresie obciążenie psychiki, poleca się stosowanie środków psychologicznych odnowy biologicznej. Klasycznym przykładem może być tutaj „trening autogenny Schultza”, czyli technika relaksacji neuromięśniowej, w której poprzez autosugestię wprowadza się stan odprężenia fizycznego i emocjonalnego. Nagrania audio takich treningów (instrukcje prowadzącego) są łatwo dostępne w internecie.

Poniżej opisane zostały najpopularniejsze zabiegi fizjoterapeutyczne oraz uwagi do ich stosowania. Z części z nich kolarz amator może z łatwością skorzystać samodzielnie w domu (natryski, kąpiele, okłady), pozostałe natomiast (masaż, sauna) są łatwo dostępne w placówkach sportowych czy medycznych, oferujących zabiegi odnowy biologicznej, np. klubach sportowych, ośrodkach medycyny sportowej, przychodniach rehabilitacyjnych czy spa.

Masaż klasyczny - suchy. Wywiera wielokierunkowy wpływ na organizm. Poprzez swoje oddziaływanie poprawia funkcję skóry, mięśni, układu krwionośnego i limfatycznego, stawów oraz układu nerwowego. Ze względu na jego wykorzystanie w sporcie, można wyróżnić wiele rodzajów masażu, różniących się momentem stosowania, techniką wykonania i czasem trwania. Charakter masażu będzie uzależniony od etapu procesu treningowego, wysiłku, jaki był podejmowany ostatnio, tego, jaki będzie następny trening/wyścig oraz od stanu zdrowia kolarza. Fizjoterapeuta /masażysta po zebraniu niezbędnych informacji nt. zdrowia i treningu pacjenta wykona optymalny zabieg.

W tym miejscu warto wspomnieć o bogatej w naszym kraju ofercie „masażystów” i „kręgarzy”, zajmujących się manualnymi metodami „leczenia” bez odpowiednich kwalifikacji, co oczywiście jest niebezpieczne dla zdrowia pacjenta. Masaż powinien być wykonywany przez fizjoterapeutę (tech./lic./mgr/dr) lub dyplomowanego masażystę. Techniki terapii manualnej (m.in. mobilizacje i manipulacje stawowe - kojarzone z popularnym „nastawianiem”) powinny być natomiast wykonywane jedynie przez fizjoterapeutów dodatkowo wyszkolonych w zakresie terapii manualnej, osteopatii lub chiropraktyki!!!

Natryski należą do grupy zabiegów wodoleczniczych, wykorzystujących bodźce mechaniczne (różnej siły ciśnienie) oraz temperaturę (wszystkie zakresy). Jego najprostszą aplikacją, stosowaną w przypadku przegrzania wysiłkowego, jest natrysk stosowany po każdym treningu. Stosuje się wtedy 2-3 min chłodno-letni, potem stopniowo cieplejszy natrysk. Zabieg kończymy korzystając z wody zimnej. Dodatkowo poleca się delikatne pocieranie szczególnie zmęczonych grup mięśniowych, np. gąbką. Drugim, prostym i pożytecznym dla zdrowia zabiegiem są poranne zimne natryski hartujące, wykonywane dużym ciśnieniem wody i połączone z energicznym nacieraniem.

Kąpiele ciepłe (34-37o C, 15-20 min) sprzyjają rozluźnieniu mięśni, działają uspokajająco. Są szczególnie polecane po treningach siłowych i szybkościowo-siłowych. Po zabiegu wskazany jest wypoczynek bierny oraz delikatny masaż klasyczny.

Dodano: 2011-12-28

Autor: Tekst: mgr Tomasz Sołowiński

Reklama


Komentarze użytkowników

Zaloguj się aby komentować

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy

Aktualny numer

Piszemy m.in.

Internet trenażerów

Szosowe opony na zimę

Polskie etapówki

Azory