BikeBoard Katalog

Fizjologicznie w kolanie istnieje przewaga sił działających na rzepkę w kierunku bocznym. Przy niezachowanym odpowiednim balansie napięcia mięśniowego dochodzi do nasilenia tej dysproporcji, co niekorzystnie wpłynie na tor ruchu rzepki. Niesprzyjającym układem jest skrócenie mięśni i innych struktur leżących z boku kolana (m.in. pasmo biodrowo-piszczlowe) oraz osłabienie mięśni z przyśrodkowej strony (m.in. mięsień obszerny przyśrodkowy, a w szczególności jego najbardziej skośnie przebiegające włókna). Ponadto skrócenie mięśni łydki, tylnej grupy mięśni uda oraz dysbalans napięcia mięśniowego w stawie biodrowym, również może być przyczyną przeciążenia stawu rzepkowo-udowego. Osoby z zaburzeniami w obrębie stóp, jak np. płaskostopie, powinny używać indywidualnie wykonanych przez specjalistę wkładek, aby nieprawidłowości w mechanice stopy zostały zniwelowane na jej poziomie i nie wpływały na pracę kolana. Z punktu widzenia fizjoterapii/prewencji urazów wielkim błędem popełnianym przez rzeszę rowerzystów jest kierowanie kolan do wewnątrz w czasie pedałowania (najbardziej zauważalne w początkowej fazie prostowania). Jest to ruch absolutnie niezdrowy, bardzo zaburzający prawidłową mechanikę stawu rzepkowo-udowego. W prawidłowym stereotypie ruchowym kolano powinno znajdować się cały czas nad stopą (ideałem osi kończyny jest środek rzepki rzutujący na drugi palec stopy). Błąd ten może być spowodowany m.in. słabymi mięśniami okolicy biodra, wadami stopy, złym nawykiem ruchowym oraz w niektórych przypadkach chęcią zachowania jak najbardziej aerodynamicznej pozycji.

„Kolano biegacza” to prostsza nazwa zespołu tarcia pasma biodrowo-piszczelowego, który dotyczy nie tylko joggerów, lecz bikerów również. Pasmo biodrowo-piszczelowe jest łącznotkankową strukturą rozciągającą się wzdłuż boku uda, związaną z mięśniami obręczy biodrowej, jej przyczep końcowy znajduje się na kości piszczelowej. W czasie prostowania/zginania kolana, kieć boczny kości udowej). Prostowanie kolana w czasie jazdy ponad pozycję 30o (wielokrotne przekraczanie punktu największego tarcia) oraz nadmierne napięcie tej struktury sprzyjają rozwojowi tego syndromu, objawiającego się bólem z boku kolana lub z boku uda. Oprócz za wysokiego ustawienia siodła (poniżej 30o zgięcia kolana w dolnym martwym punkcie), zbytnie jego wysunięcie w tył oraz ustawianie pięt na zewnątrz w czasie jazdy będzie działać prowokacyjnie na tę dolegliwość.

Wiele innych struktur może być powodem bólu okolicy kolana, np. przeciążone ścięgna mięśni - ich zmiany degeneracyjne lub stany zapalne w kaletkach maziowych (pęcherzyki z płynem stawowym leżące między ścięgnami zmniejszają tarcie między nimi). Ból może również świadczyć o uszkodzeniach struktur stabilizujących kolano - więzadła, łąkotki i in. Żadna dolegliwość pojawiająca się w czasie treningu lub po nie powinna być bagatelizowana i należy pojawiający się problem jak najszybciej skonsultować z lekarzem lub fizjoterapeutą w celu dokładnej diagnozy - lokalizacji źródła problemu oraz podjęcia indywidualnie zaprogramowanej terapii.

W ramach treningu uzupełniającego - nacelowanego na profilaktykę problemów kolanowych – rowerzysta powinien dbać o elastyczność struktur z tendencją do skracania się oraz wzmacniać mięśnie skłonne do „lenistwa”. Czterema kluczowymi ćwiczeniami będą: stretching pasma biodrowo-piszczelowego (zdjęcie 1), stretching mięśnia prostego uda (zdjęcie 2), ćwiczenie wzmacniające przyśrodkową część mięśnia czworogłowego uda (zdjęcie 3), ćwiczenie wzmacniające mięśnie pośladkowe (zdjęcie 4). Ćwiczenia powinny być wykonywane 2-3 razy w tygodniu, nigdy bezpośrednio przed lub po treningu. Jednoznacznym sygnałem do przerwania ćwiczeń jest ból w trakcie lub po ich wykonaniu. „Noga” to nie tylko kolano. W następnym odcinku o tym, co może boleć trochę niżej lub trochę wyżej.