To bardzo ważny odcinek! Zagadnienia kluczowe to jak poprawić parametry krwi, czy większa zawartość krwi jest dobrodziejstwem sportowców wytrzymałościowych, czym jest anemia sportowa i czym różni się od anemii, na którą cierpią zwykli śmiertelnicy.

Anemik w szczytowej formie

Niedokrwistość, anemia to pojęcia przyprawiające każdego sportowca o dreszcze. Jest to stan, w którym stężenie hemoglobiny jak i liczba czerwonych krwinek spadną poniżej norm. Obniżenie tych wartości przyczynia się do niewystarczającej ilości utlenionej krwi w organizmie, co w uproszczeniu oznacza niedostateczną ilość tlenu dla pracujących mięśni.

Zwłaszcza u sportowców dyscyplin wytrzymałościowych bardzo często obserwuje się obniżenie wartości hematokrytu (stosunku objętości krwinek czerwonych do całkowitej objętości krwi) oraz zawartości hemoglobiny w erytrocytach. Często przy dużych obciążeniach treningowych ilość hemoglobiny obniża się nawet do 13g/dl u mężczyzn i 11g/dl u kobiet. Zjawisko to popularnie choć niezbyt precyzyjnie określane jest mianem „anemii sportowej”. W tym stanie nie dochodzi jednak do obniżenia wydolności fizycznej. A spadek ilości hemoglobiny jest wynikiem zwiększenia objętości osocza – ten mechanizm adaptacyjny do wysiłku wytrzymałościowego opisałem powyżej. Jest to prawidłowa odpowiedź na przeprowadzany trening. Po zaprzestaniu regularnych treningów poziom osocza szybko powraca do wartości wyjściowych, można też obserwować przyrost stężenia hemoglobiny. W zależności od objętości i intensywności treningu, stopien tej "pseudoanemii" może wynieśc od 5 do nawet 20%

Ale uwaga!
Gdy poziom hemoglobiny obniży się poniżej 13 i 11g/dl (odpowiednio u mężczyzn i kobiet) oraz wystąpi spadek wydolności fizycznej, należy wykonać dodatkowe badania. Należy sprawdzić średnią objętość erytrocytów (MCV) oraz poziom ferrytyny, w przypadku, gdy wartości te nie mieszczą się w granicach norm istnieje wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia anemii wynikającej z niedoboru żelaza.

Anemii często towarzyszy:

- bladość skóry
- przyśpieszone oddychanie i tętno
- bladość warg i spojówek
- łamliwe włosy
- szybkie męczenie się
- zawroty głowy
- drażliwość, senność

Jedną z najczęstszych przyczyn anemii jest niedobór żelaza we krwi, które jest głównym składnikiem hemoglobiny. Natomiast do innych przyczyn zalicza się niedobory kwasu foliowego, witamin B6 i B12 jak również niewystarczającą ilość białka w diecie.
Leczenie: Przy nieznacznej anemii często wystarczy odpowiednia dieta, w której zawarte zostaną produkty bogate w żelazo. Szczególnie poleca się tu: soczewicę, żółtka jaj, brokuły, pełne ziarno, wątrobę, gotowane czerwone mięso. Zaleca się również znacznie zmniejszyć obciążenia treningowe, a w ciężkich przypadkach całkowicie zaprzestać treningów. W przypadku znacznej anemii należy przyjmować leki zapisane przez lekarza.

Zagrożenia

Na niedobory żelaza szczególnie narażeni są intensywnie trenujący sportowcy w wyniku zwiększonego zapotrzebowania na ten składnik. Mimo iż pot nie obfituje w żelazo, to jednak utrata żelaza podczas intensywnych ćwiczeń tą drogą może sięgnąć nawet 2 mg na dobę. Żelazo wydostaje się tez poprzez układ moczowy.

U długodystansowców pod wpływem wysiłku do moczu przedostają się związki zawierajace żelazo, a nawet erytrocyty. Intensywny wysilek fizyczny przyczynia się też do nasilonej destrukcji erytrocytów, wpływa na to przejściowa hipoglikemia, podwyższona temperatura ciała jak i kwasica metaboliczna. Dlatego właśnie sportowcy powinni zwrócić szczególną uwagę na ilość tego składnika mineralnego w diecie, jak również regularnie przeprowadzac badania morfologii krwi.

Zalecenia
Dobowa dawka żelaza wynosi 10 mg dla mężczyzn, 12 mg dla dojrzewających chłopców i 15 mg dla kobiet. W celu szybszej odbudowy krwi jak i profilaktyki można zastosować preparaty witaminowo-mineralne zawierające żelazo, preparaty z aloesu i lukrecji. Niezbędna jest odpowiednia dieta bogata w ten składnik mineralny, zawierająca hemowe jak i niehemowe formy żelaza. Pomocna będzie też zwiększona podaż białka jak i aminokwasów.

Przejdź na pierwszą stronę artykułu >>>


foto: Wiktor Bubniak / Cyklokarpaty

Artykuł ukazał się w bikeBoard 6/2006 (gdzie kupić).

Dodano: 2018-02-01

Autor: Tekst: Miłosz Czuba, zdjęcie otwierające: Wiktor Bubniak / Cyklokarpaty.pl

Reklama


Aktualny numer

Piszemy m.in.

    Piszemy m.in. o:
  • lekkie koła do maratonu
  • Road Tour 2019
  • Andy - Apu Wamani
  • testujemy: Fulle XC, Ghost Kato 3.9 AL, KTM X-Strada 20, Trek Madone SLR 9 Disc eTap,Merida Silex 200, Scott Ransom 920