Oprócz wskaźników biochemicznych, w kontroli operacyjnej wykorzystuje się również wskaźniki fizjologiczne. Do najczęściej stosowanych zalicza się przede wszystkim spoczynkową częstotliwość skurczów serca, mierzoną codziennie w pozycji leżącej zaraz po przebudzeniu, a następnie stojąc (test ortostatyczny). Korzystną tendencję obserwuje się wówczas, gdy różnica tętna pomiędzy pozycją w leżeniu a staniem będzie się zmniejszać. Z kolei zwiększanie się tej różnicy świadczy o niepełnej odnowie organizmu.

Niezmiernie ważna jest również systematyczna kontrola czasu i jakości snu, apetytu, nastroju, samopoczucia, a także chęci do treningu. Analiza powyższych wskaźników pozwala na wnikliwą ocenę stanu funkcjonalnego organizmu sportowca pomiędzy kolejnymi jednostkami treningowymi. Tym samym podwyższa się jakość procesu treningowego, poprzez możliwość wprowadzania modyfikacji wielkości obciążeń treningowych w obrębie mikroi mezocyklu. Kontrola bieżąca Stany bieżące obejmują zmiany bezpośrednie w trakcie jednostki treningowej pod wpływem wykonywanych ćwiczeń.

Stopień obciążenia organizmu w kontroli bieżącej można ocenić na podstawie licznych wskaźników, jednak że nie wszystkie z nich są efektywne. Przykładowo, na podstawie częstotliwości skurczów serca, prędkości jazdy, kadencji można jedynie częściowo kontrolować obciążenie treningowe. W dyscyplinach wytrzymałościowych już od wielu lat powszechnie stosuje się monitoring częstotliwości skurczów serca, jako wskaźnik intensywności. Jednakże częstotliwość skurczów serca podlega istotnym zmianom pod wpływem licznych czynników, takich jak: zmiany okołodobowe, ciśnienie atmosferyczne, temperatura otoczenia, spożycie kofeiny lub guarany.

Z kolei znaczne opóźnienie reakcji układu krążenia pod wpływem gwałtownych wysiłków sprawia, iż podczas wysiłków trwających poniżej 2 minut tętno nie jest obiektywnym wskaźnikiem intensywności. Nie oznacza to wcale, że nie powinno się go stosować w monitoringu treningu, lecz podchodzić do niego z większym dystansem podczas interpretacji zadawanych obciążeń treningowych. Na szczęście postęp technologiczny, który dokonał się w ostatnich latach, pozwala w kolarstwie na rejestrację mocy generowanej przez zawodnika podczas treningu i zawodów. Takie rozwiązanie pozwala na bardzo precyzyjne sterowanie intensywnością treningu. Efektywność takiego pomiaru sprawia, że urządzenia stają się coraz powszechniejsze, nawet w sporcie amatorskim, mimo ich wysokiej ceny, i tylko czekać jak mierniki mocy będą równie szeroko stosowane jak obecnie pulsometry.

W kontroli bieżącej standardem staje się również sprawdzanie stężenia mleczanu we krwi za pomocą podręcznych analizatorów, budową przypominających glukomert. Dość dużym minusem analizatorów stężenia mleczanu jest w dalszym ciągu ich wysoka cena, a przede wszystkim to, że obarczone są dużym błędem pomiarowym.

W praktyce najczęściej mamy do czynienia z kontrolą okresową, oceniającą kontrolę stanów trwałych w organizmie oraz z kontrolą bieżącą. Z kolei kontrola stanu operacyjnego, dotycząca codziennej obserwacji, to w dalszym ciągu prawdziwa rzadkość nawet w sporcie wyczynowym. Częściowo wynika to ze znacznych kosztów, zwłaszcza jeżeli chodzi tu o analizę wskaźników biochemicznych, jednakże korzyści z tego płynące są znaczące. Takie postępowanie sprawia, iż nie wykorzystuje się w pełni procesu kontroli w systemie kierowania procesem treningowym. Tylko poprzez zastosowanie systemu kompleksowej kontroli oceniającej wszystkie trzy stany funkcjonalne można prześledzić przebieg procesów adaptacyjnych, będących odpowiedzią organizmu na zadawane obciążenia treningowe i startowe.
bikeBoard 9/2008 (gdzie kupić)


Strict Standards: Only variables should be passed by reference in /home/bikeboard/domains/bikeboard.pl/public_html/smarty/plugins/function.x_paginator.php on line 35

Dodano: 2011-11-26

Autor: dr Miłosz Czuba

Reklama


Aktualny numer

Piszemy m.in.

    Piszemy m.in. o:
  • lekkie koła do maratonu
  • Road Tour 2019
  • Andy - Apu Wamani
  • testujemy: Fulle XC, Ghost Kato 3.9 AL, KTM X-Strada 20, Trek Madone SLR 9 Disc eTap,Merida Silex 200, Scott Ransom 920