Przerzutki rowerów górskich i szosowych są tak zaprojektowane, aby prawidłowo współpracować z korbą napędową (przerzutka przednia) i kasetą (przerzutka tylna).


Jedną z najważniejszych cech każdej przerzutki jest tzw. pojemność, która jest wyrażana liczbą. Powstaje po odjęciu ilości zębów największej i najmniejszej zębatki korby napędowej. Przykładowo korba 22/32/42 musi współpracować z przerzutką o minimalnej pojemności 20T (zębów) [42 - 22 = 20].
Zastosowanie przerzutki o mniejszej pojemności (np. 18T) spowoduje ocieranie łańcucha o dolną cześć prowadnicy przerzutki podczas gdy łańcuch spoczywa na najmniejszej zębatce korby i na najmniejszych koronkach wielotrybu. Użycie przerzutki o mniejszej pojemności spowoduje trudności z wrzucaniem łańcucha na największą koronkę oraz głośną pracę napędu (objawy przypominające nieprawidłową linię łańcucha).

Wzory
Ponieważ zakres pracy przerzutki tylnej jest ściśle powiązany z położeniem łańcucha na korbie napędowej, także pojemność tylnej przerzutki jest ściśle związana z pojemnością przerzutki przedniej.
Zależność tę popularnie nazywamy pojemnością napędu i wyrażamy liczbą zębów wynikającą ze wzoru:
(największa koronka korby - najmniejsza koronka korby) + (największa zębatka kasety - najmniejsza zębatka kasety) = POJEMNOŚĆ NAPĘDU

Przykładowo: korba 22/32/42, kaseta 11/34. Pojemność napędu (a także tylnej przerzutki) dla takiego zestawu wynosi: (42 - 22) + (34 - 11) = 20 + 23 = 43. Prawidłowa przerzutka tylna musi mieć pojemność co najmniej 43 zębów. Jak przekonać się o pojemności tylnej przerzutki? W przypadku braku informacji fabrycznej można posłużyć się metodą pomiaru. Ogólnie wiadome jest, że im dłuższy wózek tylnej przerzutki, tym większa odległość pomiędzy kółeczkami, a co za tym idzie - większa pojemność napędu (tylnej przerzutki). Pomiar przeprowadzamy za pomocą suwmiarki a następnie wynik porównujemy z poniższą tabelą.

A bo co?
Wymieniony obok przykład nakazuje zatem zastosować przerzutkę o długim wózku. Rodzi się pytanie dlaczego? Odpowiedni kształt prowadnicy przedniej przerzutki przewiduje jej współpracę z największą koronką o ściśle określonej liczbie zębów i zapewnia precyzyjne zazębienie się łańcucha. Ot co! Zastosowanie największej koronki o innej ilości zębów niż przewidywana spowoduje między innymi spowolnioną zmianę biegów oraz dużo szybsze zużycie łańcucha. W przypadku przerzutki tylnej jest podobnie. Jej konstrukcja przewiduje współpracę z największym trybem o określonej ilości zębów. Gdy tryb jest znacznie większy niż zalecany przez producenta przerzutki, na niższych biegach może dojść do ocierania kółeczek o tryb kasety i ich szybkie zużycie. W większości wypadków nie da się tego zrekompensować regulacją kąta opasania, czyli odsunięcia przerzutki od zębów kasety.

Podsumowanie
Podczas każdej wymiany elementów napędu, zmianach i modyfikacjach należy sprawdzić pojemność napędu. Tych kilka dodatkowych chwil poświęconych pomiarom, czy poszukiwaniom danych technicznych z pewnością się opłaci.

bikeBoard 9/2009 (gdzie kupić)

Dodano: 2009-09-30

Autor: Tekst: Sławomir Naumowicz BSE Elite Mechanic

Reklama


Aktualny numer

Piszemy m.in.

Santa Cruz High Tower LT

Canyon Neuron AL 8.0

Rockrider XC100s

Fuji Supreme 1.1

Merida Scultura 5000

Bloki szosowe vs MTB